czas/time - few information/few inspiration/ background



czas / time


..."time is organization'', which is essential for the smooth functioning of a complex industrial society in which the actions of large groups of people need to be coordinated...

Time is not the same in every culture and every circumstance; our views of ageing also differ.

"He that idly loses five shillings" worth of time loses five shillings, and might as prudently throw five shillings into the sea. He that loses five shillings, not only loses that sum, but all the advantages that might be made by turning it in dealing, which by the time that a young man becomes old, will amount to a considerable sum of money.” — Benjamin Franklin, 1736

Cultural
concepts of ageing are closely
related to cultural concepts of time

- and many different concepts of
time have been described


(www.ncbi.nlm.nih.go)

"Czas dawno przestał być sensorium Boga. Przestał być formą naoczności, jak chciał Kant. W XX wieku to już tylko potok obrazów. Toteż on, podmiot, aby zrozumieć to, co mu się zdarza w owym czarnym potoku, porusza się między płaszczyzną zdarzeń a płaszczyzną narracji jak oszalałe wahadło". (Tadeusz Komendant, "Upadły czas. Sześć esejów i pół”)

The Shape of Time>

http://www.youtube.com/watch?v=y53hh-LAbLk

Physics What Is Time?
http://www.youtube.com/watch?v=sfN-7HczmOU&feature=related

Stephen Hawking's time travel theory 1 of 4
http://www.youtube.com/watch?v=Je5qCyMdfro

Stephen Hawking's time travel theory 2 of 4.flv itd.
http://www.youtube.com/watch?v=NcRa28CU91A&feature=related

1991A Brief History of Time Part 1 of 10
http://www.youtube.com/watch?v=XD9DMOx9khs&feature=related

1991A Brief History of Time Part 2 of 10 itd.
http://www.youtube.com/watch?v=tRwiHw8HT6w&feature=related
The best free cultural & educational media on the web

Philip Zimbardo, The Secret Powers of Time, The Secret Powers of Time in Psychology
http://www.openculture.com/2010/06/_the_secret_powers_of_time.html

Sztuka jako środek do wyrażania idei odnoszących się do pojęcia czasu, przestrzeni, trwaia - wszelkich nieskończonych możliwości kreacyjnych tkwiących w człowieku i naturze.


Miško Šuavković,
Czas w sztuce współczesnej

W języku europejskiej filozofii racjonalistycznej czas i przestrzeń są podstawowymi modelami konceptualnymi, przy pomocy których opisuje się, wyjaśnia i interpretuje (poprzez fizykę) porządek i trwanie zdarzeń w „naturze” Narracyjne obrazowanie czasu w malarstwie, rzeźbie bądź fotografii opiera się na reprezentacji struktury zdarzeń w czasie. Wydarzenie przedstawiane jest głównie: (1) mimetycznie, (2) schematycznie lub (3) symulacyjnie. W tradycji sztuki mimetycznej zdarzenie przedstawia się poprzez ukazanie momentu, który w oparciu o doświadczenie, wiedzę oraz semantyczne wyznaczniki kultury rozpoznawany jest jako odstęp lub niewielka cząstka czasu w rozwoju wydarzeń tworzących narrację (Piero della Francesca, Poussin, Courbet). Schematyczna reprezentacja zdarzenia oraz czasu w obrazie dokonuje się poprzez jednoczesne ukazanie wielu zastygłych chwil, ruchów ciała albo zmienionych relacji pomiędzy ciałem a przestrzenią – co widać, na przykład, w młynku do kawy Marcela Duchampa.
Za: http://www.sztuka.pl

Niektóre koncepcje czasu
Time - Internet Encyclopedia of Philosophy

http://www.iep.utm.edu/time/

Według pitagorejczyków – czas to ruch i zmiana;

W ujęciu Platona - ciągły, płynący jednostajnie czas jest częścią duszy świata będącej zasadą wszystkiego, w tym i ruchów planet;

Według Arystotelesa nieskończony czas - to jedna z przypadłości bytu - to "liczba ruchu", odliczanie momentów poszczególnych "teraz", które, ujmowane wedle kategorii "wcześniej" (już nie) - "później" (jeszcze nie), tworzą aspekt materialny czasu;

U św. Augustyna czas to rozciągłość poznawana dzięki analizie przeżyć i wrażeń człowieka; przeszłość i przyszłość istnieją aktualnie poprzez teraźniejszość, w związku z czym wyodrębnić należy 3 dziedziny czasu: teraźniejszość rzeczy przeszłych w pamięci, teraźniejszość rzeczy obecnych w dostrzeganiu i teraźniejszość rzeczy przyszłych w oczekiwaniu.

U Św.Tomasza czas - istniejący formalnie w umyśle, który jako jedyny potrafi postrzegać relację: "wcześniej"-"później" - nie jest nieskończony, lecz ma początek w chwili stworzenia świata.

I.Newtonsformułował teorię czasu absolutnego, upływającego jednostajnie, w sposób ciągły i niezmienny, czasu kontinuum, będącego realnością niezależną od ruchu materii i ludzkiego postrzegania;

Koncepcję absolutystyczną odrzucili G.Berkeley, łączący czas z następstwem idei w umyśle, oraz I.Kant traktujący go jako jedną z dwu (drugą była przestrzeń) tkwiących w każdym podmiocie poznającym, apriorycznych form naoczności, nie pochodzących z doświadczenia;
Ujęciom takim przeciwstawił się H.Bergson, który wskazał, iż czas jest realnym trwaniem, aktywnym i twórczym, doświadczanym w sposób bezpośredni i intuicyjny przez świadomość, kiedy uchwytuje czyste następstwo przechodzących w siebie przeszłości, teraźniejszości i przyszłości; Durée – według Bergsona
– to trwanie jako czas subiektywny, w którym poszczególne momenty zlewają się ze sobą tak, że przeszłość, teraźniejszość i przyszłość zlewają się w jedno i przechodzą jedna w drugą

Według E.Husserla czasowość jako wiązanie w świadomości danego "teraz" z "wcześniej", poprzedzającym go jednak w porządku nie tyle czystej chronologii, ile konstytuującego się sensu; protencja to odesłanie do "później", które owo "teraz" sensownie kontynuuje;

Ideę bezczasowej świadomości czystej odrzucił M.Heidegger, upatrując w czasowości właśnie podstawę i sens egzystencji bytu ludzkiego (Dasein); czasowość ową ujął jako jedność 3 tzw. ekstaz, pierwotnych odpowiedników-źródeł 3 faz czasu: ekstazę przeszłości stanowi rzucenie, czyli odczuwanie siebie jako zawsze i nieodwołalnie już byłego, ekstazę teraźniejszości - upadania w byt aktualnie obecny, który swoim "tu i teraz" przesłaniać poczyna głębszy wymiar bycia, ekstazę przyszłości zaś - projektowanie jako określanie własnych możliwości.

W materializmie dialektycznym czas uważa się za atrybut materii, ontologicznie wtórny względem świata; wyklucza się istnienie jakichkolwiek obiektów i zdarzeń pozaczasowych.

We współczesnej fizyce i matematyce czas rozpatruje się w ścisłym związku z przestrzenią jako jeden z parametrów konstytuujących czasoprzestrzeń, a także inne przestrzenie wielowymiarowe.

Por.: http://portalwiedzy.onet.pl/79961,,,,czas,haslo.html


Czas w literaturze / Time and literature
The first question is: does time appear in our cultural tradition
together with the written word?


Proust odnalazł czas dla literatury, dał mu postać – prawo do pełnego, świadomego istnienia; uczynił z czasu psychologicznego rzeczywistego bohatera opowieści; Joyce stworzył czas syntetyczny: na czas bohatera (jego teraźniejszość) składa się także czas historyczny, mityczny i współczesny; Faulkner to metafizyka czasu przeszłego; przeszłość jest zawsze i jest największym determinantem (ma siłę kataklizmu); czas teraźniejszy to produkt czasu przeszłego; obecna także w tekstach egzystencjalistów (człowiek to suma przeżytego; to co przeżyte to jego esencja); Dos Passos uznaje czas teraźniejszy (metafizyka czasu teraźniejszego) – przeszłość i przyszłośćto fikcja; U Butor mamy czas dialektyczny (układ przenikających się chwil);


THE CONCEPT OF TIME IN THE NOVELS OF VIRGINIA WOOLF

(chapter A
CONTRAST BETVEEN TRADITIONAL AND MODERN TERMS OF TIME)


http://etd.lib.ttu.edu/theses/available/etd-04282009-31295004139241/unrestricted/31295004139241.pdf

Leonard Orr wyodrębnił cztery typy czasu w powieści/literaturze

retencyjny - przeszłość podporządkowuje sobie teraźniejszość i przyszłość

protencyjny - dominuje rola przyszłości

konsubstancjalny - równoległa obecność wszystkich czasów

zamrożony - czas nie posuwa akcji w przód

próby oddania czasu rzeczywistego/historycznego bezpośrednio

czas ukazywany pośrednio przez zmianę ludzi i rzeczy

ukazywanie czasu subiektywnego (dłużenia się)

czas jako trwanie;

czas jako wieczny powrót;

pętle czasu czy jego boczne odnogi (np. u Schulza);

"czas mityczny"

"czas święty"

metafizyka czasu


Biblio - Recommended background reading

Wyndham Lewis - "Time and Western Man" (1927)

Wolfgang Schivelbusch - The Railway Journey -

"The Industrialization of Time and Space in the Nineteenth Century" (1986)

Stephen Kern - " The culture of time and space, 1880-1918: with a new preface"

books.google.pl

Henri Bergson "Matter and Memory"

http://books.google.pl/books?id=G9XAeb1mx6gC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false

Henri Bergson

"Time and free will": an essay on the immediate data of consciousness

http://books.google.pl/books?id=g_8JmPzRKaAC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false


Link 07.01.2011 :: 00:00 Komentuj (0)

City

Art and theory inspiration …

Part I

Miasto / The City – contexts (ideas, philosophy, architecture …)



Cytaty / quotations


Etymologia miasta wskazuje na “miejsce”, czyli obszar ograniczony,
obrysowany i otoczony, a więc oddzielony od innych miejsc, jakby
“krystalizację przestrzeni”. Miasto jest “kryształem
przestrzeni”, “triumfem cywilizacji, która woli żyć w ściśle
oznaczonych granicach, niż pośród przemocy, która kojarzy się z
otwartą przestrzenią" za:
Tadeusz Sławek, Akro/nekro/polis
Kryształ przestrzeni
http://bylecoq.w.interia.pl/


City (etymology) - early 13c., in medievalin usage a cathedral town, but originally "any
settlement," regardless of size (distinction from town
is 14c., though in English it always seems to have ranked above
borough),
from O.Fr. cite
"town, city" (10c., Mod.Fr. cité),
from earlier citet, from L. civitatem
(nom. civitas)
originally "citizenship, condition or rights of a citizen,"
later "community of citizens, state, commonwealth," from
civis
"townsman," from PIE base *kei-
"to lie; bed, couch; homestead." The Latin word for "city"
was urbs,
but a resident was civis.
Civitas
seems to have replaced urbs
as Rome (the ultimate urbs)
lost its prestige. Cf. It. citta,
Catalan ciutat,
Sp. ciudad,
Port. cidade. City hall
first recorded 1670s; city
slicker
first recorded 1924 (see slick);
both Amer.Eng. Inner
city
first attested 1968. City state
(also city-state)
is attested from 1893:

www.etymonline.com


By
(etymology) – gård, stad
……….?


Miasto - czas - przestrzeń / The city - time - space

Historie miast tworzą sieć zdarzeń
rozgrywających się w czasie i przestrzeni, na którą nakładają
się inne sieci łączące drobne epizody, proste narracje, w gęstą
tkankę opowieści historycznej. Wraz z postępującą ekspansją
nowego nurtu w pisarstwie historycznym, o którym Franklin R.
Ankersmit pisze, iż jego "celem nie jest już integracja,
synteza i całość. Uwaga skoncentrowana jest na drobinach" ,
historie miast układane z takich zdarzeń - drobin, znakomicie
przystosowują się do zmian w świadomości historycznej i
wyrażających je opowieściach.


(…)
Chwilowość, niepowtarzalność, niezależność, czyli
zdarzeniowość właśnie, w potocznym tego słowa znaczeniu,
uchwytywanym przez słowniki, powstaje zatem i rozwija się nie w
aurze unikalności, lecz w tej wąskiej szczelinie, która oddziela
przypadek od regularności, nieoczekiwane ód zaplanowanego, obce od
przynależnego. Dostępność narracyjna miasta (podkreślająca
czasowy wymiar zdarzenia) i jego dostępność wizualna (zdarzenie
jako dwuwymiarowa forma rozpięta między wymiarem horyzontalnym i
wertykalnym lub szerokością i długością) okazuje się w tym
samym stopniu konsekwencją niezaplanowanego, przypadkowego przeżycia
jego form, jak tego, co Marshall Berman nazywa "sposobem
życiowego doświadczania". Edward Soja, komentując
sformułowanie Bermana, dodał natychmiast, iż przeznacza się w nim
szczególne miejsce dla sposobów doświadczania oraz myślenia o
czasie i przestrzeni, historii i geografii, sekwencyjności i
symultaniczności, zdarzeniu i okolicy, najbliższym okresie i
regionie, w którym żyjemy.


Za:
Ewa
Rewers Zdarzenie
w przestrzeni miejskiej
http://bylecoq.w.interia.pl/


The City in Time and Space:
http://www.utexas.edu/depts/grg/sanders/GRG305/the_city_in_space_and_time.htm


Miasta „palimpsestowe”
(miasto
nakładania się tekstu,
intertekstu i hipertekstu)
- żywiołowo
powstałym z nakładania się na siebie kolejnych przypadków
historii - w wyniku procesu rozwojowego, który nader często
zmieniał kierunek i który polegał na wybiórczej asymilacji
tradycji i równie selektywnej absorpcji kulturowych innowacji o
zmiennych regułach nadających się do kodyfikacji li tylko ex
post facto
(Ewa
Rewers)


Istambul
– palimpsest city


http://aap.cornell.edu/arch/programs/upload/istanbul_summer2010_brochure.pdf


Prague-Palimpsest-Writing-Memory-and-the-City
http://www.scribd.com/doc/40121280/Prague-Palimpsest-Writing-Memory-and-the-City

Flâneur:
Wędrówka flâneura jako „czytanie” i „pisanie” miasta
(psychogeograficzne opisy miasta)

zob. W. Benjamin, Pasaże; także: Anna Zeidler – Janiszewska,
Dryfujący flâneur, czyli o sytuacjonistycznej transformacji
doświadczenia miejskiej przestrzeni za:
http://bylecoq.w.interia.pl/;
see
also Simmel theory of modern socjety; Christian Hermansen Cordua,
Manifestoes
and Transformations in the Early Modernist City;
part
of books on books.google

The
‘psychogeographical’ strain has been dominant for a good few
years now. Mostly this is centred on Iain Sinclair, with Lights
Out for the Territory
as the locus
classicus,
but there’s a definite movement, including Peter Ackroyd, Alan
Moore, Michael Moorcock and Chris Petit. I won’t do a comprehensive
overview here, but want to note that ‘psychogeography’ is a
slightly
odd term for this school. Were it not for Stewart Home’s
situationist London Psychogeographical Society, we’d be calling
them mystics: Rogue
Semiotics
http://www.rereviewed.com/roguesemiotics/?p=186

The
French poet Charles Baudelaire wrote that in the modern city we
become a flâneur or stroller. This was an entirely new urban figure,
associated with the era of modernity.
According to
Baudelaire, the flâneur moves through the labyrinthine streets and
hidden spaces of the city, partaking of its attractions and fearful
pleasures, but remaining somehow detached and apart from it.

Michael
Johnson, Charles
Baudelaire's Concept of the Flaneur: An Urban Explorer in the Period
of Modernity
http://factoidz.com/charles-baudelaires-concept-of-the-flaneur-an-urban-explorer-in-the-period-of-modernity/

Miasto
futurystyczne/The
futurist city:
I
wreszcie, w 1908-09, współczesne miasto w tumanie różnobarwnego
pyłu stało się godnym wystąpienia na włoskim obrazie. A raczej
nie tyle miasto, co fabryki (Fabryka Faltzera) i place budowy
mediolańskich peryferii, gdzie rodzi się nowa rzeczywistość
przemysłowa i robotnicza. Chodzi
o Umberta Boccioniego … (za:
Roberto Salvadori, Pejzaże
miasta);
Manifesto
of Futurist Architecture
: http://www.unknown.nu/futurism/architecture.html;
Futurism
and Umberto Boccioni's The City Rises:
http://www.suite101.com/content/futurism-and-umberto-boccionis-the-city-rises-a280519


Miasto
ekspresjonistyczne/ The
Expressionist City: Miasto
jako zawiły labirynt, jako obsesyjna groźba, koszmar świateł i
cieni. Miasto z ekspresjonistycznego kina: nieme i budzące lęk. (…)
Oslo, 1893: „Pewnego wieczoru szedłem ścieżką, po jednej
stronie leżało miasto, pode mna fiord. Byłem zmęczony i chory.
(…) Poczułem, że naturę przenika krzyk: miałem niemal wrażenie,
że go słyszę. Namalowałem ten obraz (…). Kolory krzyczały.”
… „Krzyk”. Po jednej stronie miasto, po drugiej natura.
Udręczona. Pośrodku
most … (za:
Roberto Salvadori, Pejzaże
miasta);
The
city as: a labyrinth, an obsession, a fear, a nightmare … The
metropolis was at once exciting and threatening, liberating and
oppressive, hope-filled and doomed.



Miasto-
zmiana – ewolucja – znak (Signs
and the City):
zmianie
kultury, zwłaszcza w sposób gwałtowny, np. w czasie kataklizmów
społecznych zwykle towarzyszy zdecydowany wzrost znakowości
(semiotyczności) zachowań (nawet zmiany imion i nazw), a zwalczanie
starych rytuałów może przybierać formę zrytualizowaną
(Jurij Łotman i Boris Uspienskij, O
semiotycznym mechanizmie kultury);
see
also: Semiotics
- Signs and the City
/ezinearticles.com/?Semiotics---Signs-and-the-City&id=1187430;
Daniel Chandler,
Semiotics
for Beginners
, http://www.aber.ac.uk/media/Documents/S4B/semiotic.html








Budowle/miasta,
które mówią/ architecture
parlante (“speaking architecture”): Pod
koniec XVIII wieku we Francji narodził się termin "architecture
parlante" - "architektura mówiąca". Neoklasycyści,
m.in. Claude Nicolas Ledoux i Étienne-Louis Boullée, chcieli, by
architekci styl projektowanego budynku dopasowywali do jego funkcji.
To właśnie tym poglądom zawdzięczamy fakt, że na początku XIX
wieku większość kościołów była budowana w stylu neogotyckim
(taki uznano za najbardziej stosowny dla katolickich świątyń),
cerkwie - w bizantyjskim, a budynkom użyteczności publicznej
nadawano cechy monumentalnego neoklasycyzmu. (…) Dziś, choć
panuje całkowita wolność w doborze form i stylów, nadal niektóre
funkcje budynków kojarzą nam się z konkretnymi formami: siedziba
korporacji powinna mieć kształt szklanego wieżowca, a państwowemu
urzędowi powagi doda zaczerpnięta z antyku kolumnada.



The
phrase architecture
parlante
(“speaking architecture”) refers to the concept of buildings that
explain their own function or identity. The phrase was originally
associated with Claude Nicolas Ledoux, and was extended to other
Paris-trained architects of the Revolutionary period, Étienne-Louis
Boullée, and Jean-Jacques Lequeu. Emil Kaufmann traced its first use
to an anonymous critical essay with Ledoux's work as the subject,
written for Magasin Pittoresque in 1852, and entitled "Etudes
d'architecture en France".
In Ledoux's unbuilt plans for the salt-producing town of Chaux, the
hoop-makers' houses are shaped like barrels, the river inspector's
house straddles the river, and an enormous brothel takes the shape of
an erect phallus…
.(http://en.wikipedia.org/wiki/Architecture_parlante)


Steven
Holl designer Knut Hamsun Center - Norway
(building
witch „could speak”/paralnte)

Nowojorczyk
Steven Holl podjął się innego zadania: przełożenia na język
budownictwa współczesnej literatury. 4 sierpnia, w 150. rocznicę
urodzin norweskiego pisarza, Knuta Hamsuna w miejscowości Hamaroy
otwarto muzeum jego imienia (mieści bibliotekę, audytorium, sale
wystawowe i kawiarnię).

Holl, projektując ten niewielki,
ale górujący nad podbiegunową wioską budynek, inspirował się
trudnym i kontrowersyjnym stylem pisarza noblisty. Swój projekt
nazwał "Budynek jako ciało - miejsce walki niewidzialnych sił"
i nawiązał w ten sposób do pasji, z jaką Hamsun w swojej prozie
tropił najbardziej mroczne zakamarki ludzkiej duszy…
Anna Cymer, Architektka, Która mówi:
http://wyborcza.pl/1,75475,6978646,Architektura__ktora_mowi.html








XIX
century and modernist idea of city – industry, order and
functionalism






The
Industrial
Revolution
was a period from the 18th to the 19th century where major changes in
agriculture, manufacturing, mining, transport, and technology had a
profound effect on the socioeconomic and cultural conditions starting
in the United Kingdom, then subsequently spreading throughout Europe,
North America, and eventually the world. The 18th-century European
philosophy fostering rational thought in religious, political and
economic matters and the idea of promoting progress for a broad swath
of mankind.; the 19th
– century was full of ideas concerning functionalism and dream
about new “universal will-to-form” rooted in the totality of
society and life. (…)The factory system was largely responsible for
the rise of the modern
city,
as large numbers of workers migrated into the cities in search of
employment in the factories. Nowhere was this better illustrated than
the mills and associated industries of Manchester, nicknamed
"Cottonopolis", and arguably the world's first industrial
city. (…)Lewis
Mumford
has proposed that the Industrial Revolution had its origins in the
Early Middle Ages, much earlier than most estimates. He explains that
the model for standardised
mass production was
the printing press and that "the
archetypal model for the industrial era was the clock".
He also cites the monastic emphasis on order
and time-keeping,
as well as the fact that medieval cities had at their centre
a church with bell ringing at regular intervals as being necessary
precursors to a greater synchronisation necessary for later, more
physical, manifestations such as the steam engine.
(www.en.wikipedia.org/wiki/Industrial_Revolution






See
at:
Harry
Francis Mallgrave,
Modern
architectural theory: a historical survey, 1673-1968
(unit Modernism …) and see also: Gyan
Prakash, Kevin Michael Kruse
, The
spaces of the modern city: imaginaries, politics, and everyday life;
Christian
Hermansen Cordua, Manifestoes
and Transformations in the Early Modernist City;
part
of books on books.google










Idealne
miasto – miasta rozumu/ The
Ideal City :


Od
czasów renesansu artyści intensywnie interesowali się koncepcją
miasta idealnego,
chociaż wiele z nich pozostało niezrealizowanymi, niewidzialnymi
miastami. Było tak aż po ‚New Babylon’ Constanta i projekty
grupy Archigram w latach 60. (…) Koncepcja miasta idealnego
związana była zawsze z pytaniem o to, jak możliwie najlepiej
zorganizować społeczeństwo. Stąd też przemyślenia dotyczące
formy idealnego miasta często rozwijały się równolegle do
społeczno-politycznych utopii. Ów bardzo wyraźny dzisiaj brak
zainteresowania tematem „miasta idealnego” bierze się
niewątpliwie z dotykającego współcześnie wszystkie utopie
zasadniczego podejrzenia o bliskie związki z totalitaryzmem.
Tworzone wedle reguł geometrii, zazwyczaj na planie prostokątnej
siatki, idealne miasta miały być widomym znakiem i wyrazem
racjonalności człowieka. Wykorzystanie siatki strukturalnej jako
podstawy planu miasta znajdowało często swoistą kontynuację w
kształcie poszczególnych budynków, których formy i fasady
stanowiły wariacje tych samych modułów


Podstawowych
… (za: opis projektu Miasto
idealne – miasta niewidzialne:
http://www.idealcity-invisiblecities.org/pl/about/)







Since
the renaissance, visual artists have been intensely interested in the
concept of the Ideal City, even though most of them remained
unrealised, invisible cities. This continues until Constant’s »New
Babylon« and the projects of the Archigram group in the 1960s. In
the last 25 years, however, this idea no longer played a noteworthy
role in artistic discourse although many artists deal with the
thematic field of space/house/city in their works. The general
absence of utopian thinking in the political realm and society seems
to be also manifest in art. The idea of the Ideal City was always
closely tied to the question of how a society should best be set up.
The physical shape of the city often developed parallel to
political-social utopias. The hesitation about the theme of the
»Ideal City« is also based in the suspicion of totalitarianism
under which utopias in general meanwhile stand. Following geometrical
regularities, usually planned in the form of orthogonal grids, ideal
cities were regarded as a sign and expression of rationality. The use
of the grid for city layouts often found its continuation in the
individual buildings, whose facades and forms varied similar basic
modules.
(www.idealcity-invisiblecities.org/pl/about/)










opowieść
o idealnym kraju, Sewarambii, i jej stolicy, Sewariadzie …


Sewariada
jest "najpiękniejszym miastem świata"; panuje w nim
wzorowy ład i porządek prawny. Pomyślano ją od podstaw - wedle
"racjonalnego, czystego i prostego schematu, którego
przestrzegano surowo", a który czyni Sewariadę
"najregularniejszym miastem świata". Przejrzystość
przestrzeni miejskiej stąd głównie wynika, że teren miejski
podzielono na 260 identycznych rozmiarem i wyglądem osnmazji,
czyli "jednostek podstawowych:", z których każda jest
kwadratem o boku długości pięćdziesięciu stóp geometrycznych i
służy mieszkaniem dla tysiąca mieszkańców. Miasto uderza
przybysza swą regularnością: "ulice są szerokie i tak
proste, jakby je wytyczono przy pomocy linijki" i wychodzą na
otwarte place, a architektura budynków wzdłuż ulic wzniesionych
jest niemal jednolita". Nie ma w Sewariadzie cienia chaosu czy
przypadku; wszędzie panuje ład doskonały (obłożnie chorych,
upośledzonych umysłowo, skazańców usunięto poza obręb miasta).
Wszystko w mieście jest funkcjonalne - i piękne, jako że piękno
to tyle, co oczywistość funkcji i prostota formy. "Gdy się
pozna Sewariadę, zna się wszystkie inne miasta Sewarambii".
Niczym się od siebie nawzajem miasta Sewarambii nie różnią, jak i
nie różnią się od miast opisanych w innych tekstach utopijnych -
ich elementy są wzajem wymienialne.


(…)Postulat
unieważnienia przestrzeni i czasu scala się z pojęciem
"racjonalnej szczęśliwości" i przekształca się w nakaz
tyleż pilny, co bezwzględny, gdy się rzeczywistość ludzką
ogląda znad pulpitu kierowniczego. Z tej perspektywy (i chyba tylko
z tej) jakościowa rozmaitość fragmentów przestrzennych, a już
szczególnie ich nie do końca sprecyzowana i wycyzelowana, otwarta
dla sprzecznych interpretacji funkcja, zaprzecza możliwości
racjonalnego działania. Z tej perspektywy trudno sobie wyobrazić
racjonalność inną od własnej oraz szczęśliwość, która
polegałaby na czym innym niż na spełnieniu wymogów tej
racjonalności. Cudza przejrzystość sytuacyjna wyposażona w swój
odrębny klucz jawi się z tej perspektywy nie tylko jako przeszkoda
dla przejrzystości własnej sytuacji, ale jako dolegliwość
równoznaczna nieprzejrzystości "rzeczywistości jako takiej";
i nie tylko jako przeszkoda w realizacji własnych wzorów
racjonalności, ale jako stan rzeczy sprzeczny z "rozumem jako
takim" (…)O tej sytuacji, dla monopolu kartograficznego
idealnej, marzyli radykalni moderniści wśród architektów i
urbanistów czasów nowożytnych. Największą bodaj sławę zyskał
wówczas le Corbusier. (…)W książce, która miała stać się
manifestem programowym urbanistycznego modernizmu (opublikowanej w
1933 r. Pod tytułem La
ville radieuse - Miasto promienne Corbusier
wydaje wyrok na istniejące miasta, takie jakimi przekazała je
współczesnym bezmyślna i chaotyczna, urbanistycznie niedouczona i
niezaradna historia. Są te miasta niefunkcjonalne (wiele funkcji nie
znajduje należytego zaspokojenia, inne zaś nakładają się na
siebie, wprawiając mieszkańców w zamieszanie), niezdrowe i
obrażające zmysł estetyczny bezładną gmatwaniną ulic i nie
pasujących do siebie stylów.(…)


W
znakomitym studium o pożytkach z nieładu Richard Sennett
przytaczając zgodne opinie autorów tak różnych (ale równie
pilnych i miarodajnych jako badacze życia w nowoczesnym mieście)
jak Charles Abrams, Jane Jacobs, Marc Fried czy Herbert Gans, maluje
przerażający obraz zniszczeń dokonanych w życiu zwykłych ludzi w
imię realizacji abstrakcyjnych planów rozwoju czy "regeneracji
miejskiej". Wszędzie, gdzie je podejmowano, za próbami
"ujednolicenia", "ulogicznienia",
"ufunkcjonalnienia", "uczytelnienia" przestrzeni
miejskiej następował rozpad sieci ochronnych utkanych z więzi
ludzkich, dojmujące poczucie osamotnienia i pustki wewnętrznej,
strach przed życiowymi wyzwaniami i wtórny analfabetyzm, jeśli
idzie o podejmowanie samodzielnych, a odpowiedzialnych wyborów. W
sztucznie wykoncypowanym środowisku, obliczonym na zapewnienie
bezimiennej jednolitości otoczenia i jednofunkcyjnej jednoznaczności
każdego z jego fragmentów, mieszkańców stawali oko w oko z
problemem określenia własnej tożsamości, ale to właśnie
monotonia i sterylna "czystość" środowiska pozbawiała
ich możliwości po temu, by nabyli kwalifikacji, jakich borykanie
się z tym problemem wymagało. Z wszystkiego, czego nauczyć się
można z dziejów nowoczesnej urbanistyki, wynika - zdaniem Sennetta
że planiści społeczni muszą się raczej uczyć, jak działać
odpowiedzialnie w warunkach historycznie ukształtowanego,
nieprzewidywalnego społeczeństwa niż jak poczynać sobie w
wyimaginowanym świecie harmonii i przedustawnego ładu.






Za:
Zygmunt
Bauman: O ładzie, który niszczy, i chaosie, który tworzy, czyli o
polityce przestrzeni miejskiej;
[w:] Formy estetyzacji przestrzeni publicznej, red. J.S.
Wojciechowski i A. Zeidler-Janiszewska, Warszawa 1998, also
Z.
Bauman,
City
of fears, city of hopes.
London 2003;
http://cms.gold.ac.uk/media/city.pdf


Auschwitz
wpisuje się w koncepcje idealnego miasta nie tylko poprzez
geometryczny porządek ale także plany na przyszłość. Po
zwycięskiej wojnie Niemcy chcieli zamienić teren obozu w
miasto-ogród. Nawiązanie do idei Howarda, która zainspirowała
zarówno sposób organizacji przestrzennej jak i
ekonomiczno-społecznej formułowany przez różnych teoretyków i
praktyków XX wieku, podwójnie wpisuje obóz koncentracyjny w
historię miasta idealnego.
Symetria i rygor są punktem wyjścia dla stworzenia citta
ideale.
(…)Marta
Ryczkowska, Zamość
i Auschwitz – po obu stronach utopii, Kultura Enter, lipiec 2008;






Modernistyczne
„utopie rozumu” (modernist
urban utopian) …

a
case in point:

Urban
utopia – Zlín (Bata Company) -
modernist urban utopian visions: the first inspired by Ebenezer
Howard's
Garden
city movement
and the second tracing its lineage to Le
Corbusier's
vision of urban modernity. The urban plan of Zlín was the creation
of František
Lydie Gahura,
a student at Le Corbusier's atelier in Paris. Le Corbusier's
inspiration was evident in the basic principles of the city's
architecture. vide: http://en.wikipedia.org/wiki/Zl%C3%AD

Zlin
is a “model town of Modernism”, since many architectural and
social ideals that politicians, entrepreneurs and architects
propagated as visionary after World War I, had been realized there.
Thus the town, that Le Corbusier described as a “shining
phenomenon”, became a kind of pilgrimage site for all kinds of
proponents of progress in the 1930s. vide:
Zlín – Model Town of Modernism,
http://arkinetblog.wordpress.com/2009/11/23/agenda-zlin-%E2%80%93-model-town-of-modernism/


Twórcy
obuwniczego imperium, Tomasz i Jan Antonin Bata, przekształcili
Zlín w nowoczesne miasto, w którym wspólnemu zamysłowi
architektonicznemu podlegały wszystkie wznoszone wówczas budynki –
od fabrycznych, przez biurowe i użyteczności publicznej, aż
do prywatnych willi. Jednakże ambicje obuwników wykraczały poza
stworzenie podporządkowanego idei wydajności i racjonalnizacji
modelu miejskiego: poprzez szeroko zakrojone projekty
architektoniczne, socjalne i edukacyjne, pragnęli oni wykreować
nowy wzorzec organizacji kolektywnego społeczeństwa, już
współcześnie nazwany batyzmem. Jan Antoni pisał: "W swojej
pracy nie mam na myśli tylko budowania fabryk, ale ludzi. Buduję
przecież człowieka". Bataman, rozwijający swoje zdolności
w celu lepszego służenia firmie, miał być idealnym
wcieleniem człowieka pracy, a jednocześnie gwarantem trwałości
modernizacyjnego projektu. (vide:
Wykład otwarty w ramach kursu towarzyszącego wystawie
"Modernizacje 1918 - 1939. Czas przyszły dokonany".
Prowadzi Ewa Ciszewska,
muzeum ms2 Łódź) także: Zlín
– Model Town of Modernism
http://architektura.muratorplus.pl/aktualnosci/zl_n-_-model-town-of-modernism,184_9329.htm

Poland,
Łódź – Księży Młyn/Imperium Poznańskiego (zespoły
fabryczne)

Lodz
- Księży
Młyn («Prestemøllen»)
- no.wikipedia.org/wiki/Księży_Młyn

Księży
Młyn
- teren ten został zagospodarowany przez dwie rodziny fabrykanckie:
Scheiblerów i Grohmannów. Karol Wilchelm Scheibler zdobył fortunę
w czasie tzw. „Głodu bawełnianego”, spowodowanego przez wojnę
secesyjną w USA. Umiejętnie przewidując tą sytuację, zgromadził
zapasy surowca, a za uzyskane w ten sposób dochody zakupił Księży
Młyn - tereny zlokalizowane na wschodnim krańcu posiadeł
fabrycznych - przemysłowej dzielnicy rozkwitającej Łodzi. Według
jego wizji powstało tu wzorcowe założenie, składające się z
fabryki, osiedla robotniczego i rezydencji dyrektora zakładów - był
nim zięć Scheiblera, absolwent warszawskiej Szkoły Handlowej i
wybitny działacz gospodarczy Edward Herbst.Pod koniec XIX wieku jego
zakłady zajmowały 1/7 obszaru miasta i należały do największych
w Europie. Większość budynków zaprojektował najsłynniejszy
budowniczy miasta Hilary Majewski, autor projektów 546 łódzkich
budowli. Powstała tu jedna z największych tkalni powstałych w
dziewiętnastym wieku na terenie Europy, zbudowana w latach 1876-78
stanowi najlepszy, obok fabryki Poznańskiego, przykład
przemysłowego obiektu z lat łódzkiej prosperity. Zamczysty gmach
posiada zawrotną długość ponad 200 metrów, a jego ceglane
elewacje flankują wieloboczne, liczące 27 m wysokości wieże
zwieńczone blankowaniami. Taki jest właśnie łódzki „przemysłowy
gotyk". W 1875 r. Scheibler wybudował 18 domów robotniczych
dla pracowników swojego przedsiębiorstwa. Zostały one
rozmieszczone w 3 rzędach po 6 domów. Pomiędzy dwoma rzędami
utworzono aleję im. Karola Scheiblera (obecnie ul. Księży Młyn),
która leży dokładnie na osi łączącej osiedle z wejściem do
fabryki. Całe osiedle było ogrodzone, zaopatrzone w bramy zamykane
na noc. W skład jego wchodziły, oprócz zabudowań fabrycznych i
osiedla z domami dla robotników, także wille dla pracowników
administracji i pałacyki dla członków rodziny, sklepy, szkoła,
szpital z ambulatorium, remiza strażacka, stacja kolejowa. To
„miasto w mieście” miało własny systemem dróg i bocznic
kolejowych, ujęć wody, gazownię i elektrownię.

Przędzalnia
Poznańskiego (Manufaktura)
- powstała w 1878 roku w oparciu o projekt sygnowany przez Hilarego
Majewskiego, według najnowszych badań jego autorstwo przypisać
należy zatrudnionemu przez Poznańskiego architektowi
Juliuszowi (Adolfowi) Wolffowi. Budowli zdecydowano nadać cechy
neorenesansowe. Pojawiają się one zwłaszcza w górnych
kondygnacjach wież ożywiających długą na 170 m fasadę. Piętrowe
arkadowania i pilastry przyczyniają się do złagodzenia surowości
ceglanych ścian. Podobnie jak w zbudowanej nieco wcześniej
przędzalni Scheiblera na Księżym Młynie maszynę parową
ulokowano w środkowej partii budynku, między ryzalitem wież.
Na poszczególnych kondygnacjach ciągną się długie, pięcionawowe
hale, w których pracowało 36 tysięcy wrzecion. Po przeciwnej
stronie ulicy zespół domów robotniczych, postawionych w latach
1879-1896 według projektów H. Majewskiego i F. Chełmińskiego.


Link 08.01.2011 :: 00:00 Komentuj (0)




Link 14.01.2011 :: 00:00 Komentuj (1)

Videosession video●

Part I

curated by Aleksandra Hirszfeld

1. Emilia Kuryłowicz - "Fast-forword"



Fast-forward (FF) relates to special feature in VHS video player. FF moves screening ahead with higher speed,but causes also many image artifacts. Emilia used this effect as a central creative point in her work.

2. Emilia Kuryłowicz - "Portret of the city"







Portret of the city shows images of Łódź reedited in a special manner. Pictures melt with each other reflecting the pace of modern urban living. Work connects in its spirit to monumental works such as ''Berlin: Die Sinfonie der Großstadt'' by Walhter Ruttman, but it is realized in modern way - a short video form.

3. Monika Masłoń - "Moment"



Short, poetic and metaphoric video about the movement and time. Movement lasts only for a short while and disappears without any notice.

4. Piotr Szczepanowicz - "xxx"



Piotr's work is based on an idea of special loop, where time and space consists in double as usual dimensions. This is achieved thanks to video projection that has became a central element of a daily story, leaving a sense of a dream rather than a real-time.

5. Ola Buczkowska - "Marta"



Marta is a one master-shot take video that studies movement and light of an object, or rather a person (Marta). Due to the use of light effects - the place seems rather supernatural than real, therefore viewers lose sense of time as well.

6. Jakub Wroński - "Synchro"



Central point of the animation film „Synchro” is simplistic study of connection between visual element and sound, which altogether builds a rhythm. Synchronization is something obvious in any feature film, here however thanks to the focus on this one element we recognize how powerful tool is it.

7. Ewa ciechanowska - "Window"



This video is a kind of timescape describing time - external, objective and internal, subjective. Window lets us experience trance which gives possibility to balance between the both states.

Part II

curated by Adam Stefaniak

1. Tomasz Papakul - "Counting"



Tomasz's work is very similar to conceptual Flux film works. It is based on observation, that time on the screen has different length than normal, or in the other words might be disturbed by in it’s perception due to special instalation effect called “a cinema”. Tomasz helps us to rediscover the real length of time with a sense of humor.

2. Dorota Zyguła - "Rozbark"



Documentary video showing detonation of old houses in mining District of Silesian city Bytom. Steady camera view builds tension and raises our sensitivity to any detail in the frame.

3. Przemysław Brynkiewicz - "Untitled" (2works)





Przemysław's untitled works are prepared for installation purposes and are rarely presented on screenings. They do not have almost any relationship with figural elements from reality and playing gently with viewer imagination. We are almost not able to distinguish if the work is looped or has some developing plot.

4. Ola Buczkowska - "..."



Simple video work that forces us to defocus from action oriented viewing to state of perceiving one place, one situation over longer period of time. “…” is a documentary shot, therefore it has also a metaphoric sense, as dots in the title equal human beings in the video. It is just enough to close eyes a little bit to discover that equation.

Link 15.01.2011 :: 10:24 Komentuj (0)

Videosession Nordic Art Express

Curated by Hilde Jørgensen and Maya Økland

People look upon the world and imagine their own culture’s superiority. In the Nordic Countries this is not an appropriate way of thinking. Even though we know that our democracy is the best, and our society the most developed, open-minded and free. One of the finest places to live, with the State as a protecting web underneath us. How ever some slip through the net. Nordic Art Express presents video art outside the conformity of a self-indulgent lullaby.


Part I

1. Mattias Härenstam (SE) – "Portrait of a smiling man"





An actor has been given the task of trying to keep a broad smile for long as physically possible. Gradually the smile breaks down into an increasingly grotesque grimace.

2. Nina Lassila (FIN) - "Piiskaa! Beat it!"

Nina Lassila is a visual artist working mainly with video and performance. In many of her works she deals with questions of identity – specifically identity affected by social barriers, conventions based on gender and upbringing and cultural differences. The field of her interest spans from cultural & political issues to mumbo jumbo.


3. Sigurdur Gudjonsson (IS) - "Sleep"

Sigurdur Gudjónsson’s visions have always been tinged with dark and surreal nuances, but the aspect of tension and suspension typical of his poetics is expressed here at its apex. The absence of plot and characters, the absence of voices and familiar sounds, the absence of apparent meaning: all presences that are lacking, or better, suspended presences which envelop the spectator in the spirals of a subtle dizziness.


4. Kim S.Groustra (NO), Jas Domicz (PL), Mateusz Sadowski (PL) – "Snowball"



The video was produced during a collaboration workshop between students at the Kabelvåg Filmschool and the Art Academy in Poznan, Poland.


5. Jorunn Myklebust Sivertsen (NO) - "Violent sorrow seems a moderen ecstacy no. 2"


6. Nina Lassila (FIN) - "Woman with knife?"


Part II


7. Johanna Lecklin (FIN) - "There is A Lot of Joy, too"

The story is a fictive dialogue between a boy and his mother. They never meet on the screen, but are projected next to each other. The boy tells about his dreams and the mother about how it is to live with a different child. The script is based on discussions with a boy who has Asperger’s syndrome, which is related to Autism.Bjork


8. Goodiepal (DK) - "Cancer Matrix Sygnok Komputer 1"

Goodiepal or Gæoudjiparl van den Dobbelsteen, whose real name is Parl Kristian Bjørn Vester, is a controversial Danish/Faroese musician/composer wanted by the Danish police authorities for an unsolved theft from the Royal Academy of Music in Aarhus


9. Nina Lassila (FIN) - "Girl"


10. Joanna Rytel (SE) - "Flasher girl on tour"


11. Bjork Viggosdottir (IS) – "Lampyriade"


Link 15.01.2011 :: 12:38 Komentuj (0)

Press Information



W poniedziałek 17. 01. 2011 w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera odbędzie się organizowany wraz z  Flaggfabrikken Center for Photography and Contemporary Art polsko-norweski przegląd sztuki wideo i seminarium Videoart Session „Shaping Time”.

Pokazy sztuki video: norweski Nordic Art Express oraz polski Adventures of Time, na które złożą się videoarty artystów takich jak: Goodiepal (DK/FO), Nina Lassila (FIN), Kim S. Groustra (NO), Jas Domicz (PL), Mateusz Sadowski (PL), Mattias Härenstam (SE), Sigurdur Gudjonsson (IS), Jorunn Myklebust Syversen (NO), Joanna Rytel (SE), Björk Viggosdottir (IS), Johanna Lecklin (FIN), Emilia Kuryłowicz, Monika Masłoń, Piotr Szczepanowicz, Ola Buczkowska , Jakub Wroński, Tomasz Popakul, Dorota Zyguła, Przemysław Brynkiewicz.

Kuratorkami pokazu norweskiego są Hilde Jørgensen and Maye Økland, kuratorami pokazu polskiego są Alex Hirszfeld i Adam Stefaniak.

Pokazom będą towarzyszyć wykłady o historii polskiego i norweskiego video-artu - prof. Ryszard W. Kluszczyński,An outline History of Polish Video Art, Heidi Nikolaisen We belong to the same tree - using video as a part of an installation oraz dyskusja nad kierunkami i tendencjami we współczesnej sztuce wideo.


Program VideoArt Session:

10.00-11.00 An outline History of Polish Video Art / Professor Ryszard Kluszczynski

11.00-11.30 Workshop of Film Form – show

11.30-11.45 Break 

11.45-12.30 Screening of Videopunkt’s works– students works „Adventures of Time”/ curated by A.Stefaniak, A.Hirszfeld 

12.30-13.00 Q&A / Discussion
 
13.00-14.30 Break 

14.30-15.15 We belong to the same tree - using video as a part of an installation / Heidi Nikolaisen

15.15-16.15 Screening: Nordic Art Express/ Norwegian Video Art Show curated by Hilde Jørgensen and Maya Økland

16.15 Discussion with open screen / all interested participants of the meeting show own works



Link 15.01.2011 :: 17:29 Komentuj (0)

Link 20.05.2011 :: 11:18 Komentuj (0)




Zapraszamy na e-wystawę

Shaping time. Time and the City








Shaping Time erindringer.

Samarbeidet mellom Flaggfabrikken Senter for fotografi og billedkunst og Filmskolen i Lodz er nå fullført og vi ser tilbake med nye erfaringer og kontakter. Med oss videre har vi en publikasjon som kan brukes til referanse og dokumentasjon. Flaggfabrikken har med dette ført sin ambisjon om å fungere som et lokalt kompetansesenter for fotografi et steg videre og gitt kunstnere muligheten til å lære nye teknikker, utvide kontaktnettet og utvikle egne prosjekter. Forskjellene mellom Lodz og Bergen, og Polen og Norge, er mange men vi har møttes i det faglige for gjensidig utveksling av ideer og fremgangsmåter. I en tid hvor fotografiet stiller som et av mange medier innenfor samtidskunstnen jobber Flaggfabrikken Senter for fotografi og billedkunst for å promotere fotografi spesielt og billedkunst generelt. Dette gir seg blant annet uttrykk ved at det ikke kun er fotografer representert blant kunstnerne i workshopen Shaping Time. Dialog mellom ulike fagfelt og retninger er en prioritet som Flaggfabrikken ønsker å fremme. Også dialog innad i feltet er velkommet og i møtet med Filmskolen i Lodz har spesielt narrativitet i fotografiet vært et tema for utbytte av erfaringer. Tett knyttet opp til film stiller seg de polske kunstnerne med et sterkere snev av dramaturgi i sine serier i forhold til de norske hvor handlingen er mer begrenset til hvert individuelle bilde eller idé. Dermed er publikasjonen Shaping Time en katalog som viser en bredde av fotografiske uttrykk i sin samtid. 

W ramach polsko – norweskiego projektu SHAPING TIME  (Time and the City) Państwowej Wyższej Szkoły, Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej (Łódź) oraz Flaggfabrikken Center for Photography and Contemporary Art (Bergen) finansowanego przez Mechanizm Finansowy EOG oraz Norweski Mechanizm Finansowy  odbyły się  warsztaty oraz plenery fotograficzne, a także pokaz polskiej i norweskiej sztuki wideo (Videoart Session).Uczestnicy łódzkich warsztatów przez dwa dni uczyli się technologii procesu kolodionowego, jak również mieli okazję wykonać własnoręcznie autoportret w tej starej technice. PWSFTviT jest jedną z niewielu placówek edukacyjnych,  gdzie obok najnowszych technik cyfrowych uczy się także tych klasycznych, sięgających swoim rodowodem początków fotografii. Kolodion dla wielu uczestników był zetknięciem z „magią” XIX wiecznej pracowni - a zgodnie z tytułem projektu – także ze swoistą „Odmianą czasu” (Shaping time) pozwalającą spojrzeć na tu i teraz poprzez formę i estetykę charakterystyczną dla innej epoki. Warsztaty poprowadził prof. Marek Szyryk – wykładowca PWSFTviT, specjalista  szlachetnych technik fotograficznych, dla którego mokry proces kolodionowy to twórcza przygoda z techniką w dużym stopniu kapryśną, raz nieprzewidywalną, idącą własną drogą, innym razem uległą – czy raczej „alchemicznie" współtworzącą – swoistą artystyczną prowokację gęstą od emocji i znaków.


foto. A. Różycki

Elektem plenerów fotograficznych w Łodzi i w Bergen jest cykl prac fotograficznych i videoartów prezentowanych w albumie Shaping time. Time and the City i na e-wystawie  (www.shapingtime.eu). Motywem przewodnim działań artystycznych był czas i miasto – a konkretnie  jego swoisty portret , o którym Louis Marin pisał - że w sensie epistemologicznym [portret – fr. pro-trait] oznacza model, a także to, co coś zastępuje … coś w miejscu czegoś…, (…) że w „por-trecie” kontur, zarys, odwołuje się do śladu, pozostałości czy do „ruiny”, ale także do konturu będącego koncepcją (intencjonalnie zamierzonym i znaczącym działaniem). Dla Marina portret, plan miasta, jest równolegle śladem przeszłości i wymagającą stworzenia strukturą przyszłości. Idąc dalej i parafrazując słowa francuskiego filozofa możemy zadać pytanie w jaki sposób miasto „wydobywa z mapy-fotografii/wideo” swój portret i jaki jest tego wydobycia tryb: oznajmujący, przypuszczający, rozkazujący …  (L. Marin, O przedstawianiu, Słowo/Obraz/Terytoria, Gdańsk 2011).

Fotosik darmowy hosting obrazków        Fotosik darmowy hosting obrazków
foto. A. Różycki

Polsko-norweski dyskurs o mieście i czasie możemy rozpocząć od stwierdzenia: „Oto Łódź …” /”Oto Bergen…” – dwa miasta ukryte w kulturowych znakach, ich denotacjach i możliwych „międzykulturowych” i historycznych konotacjach.


foto. A. Różycki

The Polish – Norwegian project SHAPING TIME (Time and the City / Czas i miasto) organised by the Polish National Film School in Lodz and Flaggfabrikken Center for Photography and Contemporary Art (Bergen), financed by the EEA Financial Mechanism and the Norwegian Financial Mechanism, included workshops and open-air sessions and also a presentation of Polish and Norwegian video art (Videoart Session).



foto. Yamile Calderon Bermudez

For two days the participants of the workshops in Lodz studied the technology of the wet collodion technique and also had an opportunity to produce personally a self-portrait in this old technique. The Polish National Film School is one of the few educational institutions which - next to the latest digital techniques - teaches also the classic ones, whose roots can be traced in the beginnings of photography. For many participants collodion was a touch of “magic” of a 19th century studio and according to the title of the project, a specific “shape of time”, which allowed looking at here and now through the form and aesthetics typical for another era. The workshops were conducted by professor Marek Szyryk, a lecturer at the Polish National Film School and a specialist in classic photography techniques, for whom the wet collodion process is a creative adventure with technology which is to a large extent temperamental, sometimes unpredictable and following its own paths, at other times compliant – or rather “alchemically” cooperative in producing its own artistic provocation, rich with emotions and signs.

 The result of the open-air sessions in Lodz and Bergen is a cycle of photographic and video-art works presented in album Shaping time. Time and the City and at an e-exhibition (www.shapingtime.eu).

foto. Bjarne Bare   



The leading theme of the artistic activities was the time and the city – and particularly its specific portrait, which Louis Marin wrote about that in the epistemological sense [portrait – French por-trait] means a model and also something which replaces another thing... something in place of something else..., (…) that in the “por-trait” the contour, the outline refers to the trace, remains or the “ruin”, but also to the contour which is a conception (intentional and significant activity). For Marin the city map is at the same time the trace of the past and a future structure which needs to be created. Going further and paraphrasing the French philosopher's words, we can ask a question in what way the city “extracts from the photography/video-map” its own portrait and what the mode of this extraction is: indicative, conditional or imperative…( L. Marin, On Representation, Słowo/Obraz/Terytoria, Gdańsk 2011)

 The Polish – Norwegian discourse about the city and time may begin with the statement: “This is Lodz...” / “This is Bergen...” - two cities hidden in cultural signs, their denotations and possible “inter-cultural” and historical connotations. 

 

foto. A. Różycki

 I rammen av det polsk-norske prosjektet SHAPING TIME (Time and the City) av Den statlige høyskole for film, fjernsyn og teater (PWSFTviT, Łódź) og Flaggfabrikken Center for Photography and Contemporary Art (Bergen) finansiert av EØS-finansieringsordningen og Den norske finansieringsordningen ble det arrangert fotoworkshoper og feltturer samt visning av polsk og norsk videokunst (Videoart Session).
I løpet av to dager lærte seg deltakerne i workshopen i Łódź teknikken bak våtplateprosessen. Dessuten fikk de mulighet til å på egen hånd lage et selvportrett ved hjelp av denne gamle teknikken. PWSFTviT er blant de få utdanningsinstitusjoner som i tillegg til de nyeste digitale teknikker underviser i klassiske teknikker som har sitt opphav i fotografiets begynnelse. For mange deltakere var kollodiumprosessen en måte å nærme seg «magien» av attenhundretallets atelier og – som prosjektets tittel tyder på – også en slags «Omveksling av tid» (Shaping time) som lar oss se på her og nå ved hjelp av en form og estetikk karakteristisk for en annen epoke. Workshopen ble ledet av prof. Marek Szyryk – lektor ved PWSFTviT, som er spesialist i edle fotografiske teknikker. For ham er våtplateprosessen et kreativt eventyr med en teknikk som i stor grad er lunefull, noen ganger uforutsigbar ved å følge sin egen vei, andre ganger ydmyk – eller snarere «alkymisk» medskapende – en slags kunstnerisk provokasjon tykk av emosjoner og tegn.

Fotosik darmowy hosting obrazków       Fotosik darmowy hosting obrazków
foto. A. Różycki

Feltturene til Łódź og Bergen resulterte i en serie foto- og videoverk som presenteres i denne boken og på utstillingen (www.shapingtime.eu).
Det kunstneriske ledemotivet var tiden og byen, og nærmere bestemt dens særegne portrett. Louis Marin skrev at [portrett – fr. pro-trait] betyr i erkjennelsesteoretisk forstand en modell og likeså noe som erstatter noe annet… noe i stedet for noe annet…, (…) at konturen, omrisset i et «por-trett» henviser til et spor, en rest eller en «ruin», men også til en kontur som konsept (intensjonelt tilsiktet og betydningsfull handling). For Marin utgjør portrett, byens kart, samtidig et spor fra fortiden og en fremtidig struktur som først skal etableres. Videre, for å parafrasere den franske filosofens ord, kan vi spørre på hvilken måte byen trekker frem sitt portrett «fra foto- og videokunstens kart», og i hvilken modus det skjer: indikativ, kondisjonalis, imperativ…  
Vi kan begynne den polsk-norske diskursen om byen og tiden ved å si: «Dette er Łódź …» / «Dette er Bergen…» – to byer gjemt i kulturelle tegn, deres denotasjoner og mulige «mellomkulturelle» og historiske konnotasjoner.

 Feltturen til Łódź var sterkt knyttet til rester etter industribyens «heroiske rykk» på attenhundretallet. Company town, samlet rundt fabrikker og arbeiderkvarterer, er for mange et historisk preget og fornærmet symbol for fordums «modernitetens verden». Det tidligere «Scheibler-imperiet», som omfatter bl.a. fabrikkhaller, kraftverk i jugendstil, boliger (pol. famuły) for ansatte i den såkalte Prestemøllen (pol. Księży Młyn), gamle bolighus eller EC1-kraftverket finner man i fotoserier av: Hilde Jørgensen, Géraldine van Wessem, Yamile Calderon Bermudez, Alette Schei Rørvik, Siri Sætre, Marthe Elise Stramrud, Finn Arne Johannessen eller i fotomontasjer av Katinka Assne-Anastasia Goldberg og installasjoner av Ola Buczkowska. De samme stedene, fremstilt ved hjelp av forskjellige poetikker, viser sitt uvanlige ansikt, som samtidig er en veldig individuell refleksjon om tid og sted. Et temmelig sterkt innslag av dette gjenfinner vi i Kristin Tårnesviks prosjekt (der det i fugleperspektiv vises bl.a. Prestemøllen i året 1942, «frosset i fortiden»). Vi finner stedets spor – byens eksistensielle «por-trett» – både i de ovennevnte fotoseriene av Hilde Jørgensen og Katinka Assne-Anastasia Goldberg, i Paweł Zbierskis annerledes «søvngjengeraktige» bilder, og Przemek Dzienis' særegne selvportretter.
 Et bilde av Łódź som i større grad er «her og nå» dukker frem i fotoserier av Maya Økland, Bjarne Bare eller i sammenstøtet mellom byens og naturens «strukturer» i Michał Przeździks fotografier. Det interaktive arbeidet av Hector Piña Barrios oppfordrer til handling og åpner prosjektet for fremtidlige verk. Łódź kommer her til syne i form av en bretteanvisning for et «modell-symbol» av papir som skal oppmuntre oss til å lage vår egen lille «båt». Etter å ha sjøsatt og fotografert den bør vi sende den til prosjektets opphavsmann og vente på svar. Byen som symbol gjenfinner vi også i Andrzej Różyckis «by-kart» – synets teknologiske «totalitet», et visuelt spill mellom topografiske strukturer og assosiasjoner.


foto. Łukasz Niewiadomski

Anna Orłowskas arbeid er også tilknyttet Łódź sin del av prosjektet. Denne fotodagboken om et groende bein henspiller direkte på en uheldig hendelse som likevel har vist seg å være inspirerende, men som var til betydelig hinder for kunstnerinnen da hun skulle delta i workshoper og feltturer i høstes.
Den norske feltturen ble koordinert av representanter for Flaggfabrikken Center for Photography and Contemporary Art som er en ikke-statlig organisasjon ledet av kunstnere fra Bergen.
Som bergensere pleier å si: «Norge består av Bergen – og resten». De vårlige feltturene (Bergen/Rosendal) resulterte først og fremst i videoverk. Den tusen år gamle kystbyen, kjent blant annet for de største nedbørsvariasjoner i verden (i denne regionen regner det i gjennomsnitt 250 dager i året), kan vi gjenfinne i Łukasz Niewiadomskis «øyeblikksportretter» og i noen av Ewa Niewiadomskas «tids-bilder» samt i hennes arbeid «Pływy» («Tidevann»). Karolina Breguła og Ola Buczkowska ble inspirert av Bergens historie som «den brennende byen» (store branner har flere ganger herjet i byen i de siste 300 år). Den andre motpolen til en slags «dekonstruksjon» av rom og tid utgjør provoserende spill med oppfatning om den skandinaviske «hverdagen» i Karolina Bregułas andre prosjekt samt i videoen til Aleksandra Hirszfeld.
Videoverkene til Ewa Ciechanowska er suspendert «mellom» Łódź og Bergen: de to stedene, «fanget» av kamera og internett i samme tid – her i registreringens nåtid – skaper et slags bilde av «samnærvær», for å etter en stund stille oss et spørsmål om hva som unngår oss i den «klassiske» registreringen (f.eks. innstilt på tegn-symboler av slike steder som fastlagte utsiktspunkter), hva vi får påtvunget, og i hvilken modus – nevnt av Louis Marin – byens portrett kommer frem…





Album: Shaping Time. Time and the City

Fotosik darmowy hosting obrazków

Ponad 100 fotografii dwudziestu dwóch artystów, płyta DVD z videoart.

Wstęp: Witold Kanicki i Maya Okland

Redakcja artystyczna: Anna Kazimierczak

Projekt graficzny: Tomasz Głowacki (Poważne Studio)

Redakcja wydawnicza: Anna M. Zarychta

Wydawnictwo PWSFTviT Łódź 2011



Link 08.08.2011 :: 21:32 Komentuj (0)